Motyw szaleństwa
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Problem z określeniem istoty szaleństwa istniał zawsze. To co dla jednych zdawało się niepoczytalne, wykraczające poza granice zdrowego rozsądku, dla innych było zgodne z kulturą, obyczajami, czy sytuacją, w której się znaleźli. Pojęcia szaleńca czy obłąkanego, wariata występują wyłącznie w literaturze. W medycynie diagnozuje się choroby psychiczne, wśród nich schizofrenię, manię prześladowczą, nerwice, depresje, lęki, hipochondrie, natręctwa i wiele innych. Literaci wykorzystywali jednak motyw szaleństwa nie zawsze dosłownie. Ludzie obłąkani, dzięki swej chorobie mogli zobaczyć więcej, przeniknąć w niedostępne dla innych strefy, np. zaświaty. Różne były przyczyny szaleństwa. Czasem powodowała je nieszczęśliwa miłość, czasem nagłe, bolesne przeżycie, innym razem było ono wyłącznie urojeniem – maską.

To, co łączy wszystkie postaci naznaczone szaleństwem to tragizm. Większość z bohaterów poprzez swoją chorobę odsuwało się od świata, porywało na czyny przekraczające ludzką wytrzymałość, czasem popełniało samobójstwo. Za swoją indywidualność i niepoczytalność przyszło im zapłacić wysoką cenę. Wśród najbardziej charakterystycznych postaci naznaczonych obłędem wyróżnić możemy: Heraklesa, Makbeta, Hamleta, Iwana Bezdomnego, Ptaśka, a w polskiej literaturze Karusię, Konrada, Justynę Bogutównę.

Osobną kategorię stanowią książki, których akcja rozgrywa się w szpitalach psychiatrycznych.


Motyw szaleństwa w literaturze

Mitologia - Herakles dopuścił się w szale okrutnego czynu - zabił żonę i dzieci. Odkupienie przyniosło dopiero wykonanie dwunastu prac. Biblia - wyrazistym przykładem szaleńca jest Kain, który w przypływie zazdrości zabił własnego brata. Obaj bracia składali przed Bogiem ofiarę - dziękowali w ten sposób za owoce swojej pracy. Abel złożył w ofierze owcę, a Kain pierwsze plony zboża. Abel miał czyste serce i... więcej



Szaleństwo w sztuce

Malarstwo:
  • Bosch H., Statek szaleńców.
  • Delacroix F. V. E., Hamlet i duch ojca.
  • Delacroix F. V. E., Hamlet z czaszką Yoricka.
  • Gogh V. Autoportret.
  • Munch E., Krzyk.
  • Rossetti D. G., Pierwsze szaleństwo Ofelii.
  • Tycjan, Kain i Abel.
  • Wauters E., Szaleństwo Huga van der Goes.
  • Film:
  • Cube, reż. Vincenzo... więcej




    Warning: strpos(): Offset not contained in string in /home/graffika/domains/klp.pl/public_html/klptestadsense.php on line 66

    Szaleństwo – wyrazy bliskoznaczne

    ... więcej