Małe ojczyzny to pojęcie, które od niedawna bardzo często pojawia się nie tylko w podręcznikach, ale i w języku potocznym. W związku z budowaniem Europy regionów często podkreśla się przywiązanie nie do państwa, ale do węższej społeczności lokalnej. W literaturze motyw małych ojczyzn rozumiany bywa jako miejsce dzieciństwa, zakorzenienia, bliska, prywatna ojczyzna, pamięć najpierwsza. Nie jest to tylko pojęcie geograficzne. Bardziej wiąże się z wartościami i określoną moralnością. Obecnie ideę małych ojczyzn często przeciwstawia się zagubieniu człowieka w świecie, globalizacji i unifikacji. Każdy ma potrzebę odniesienia do stałych i niezmiennych punktów oparcia, wartości. Taką możliwość dają właśnie małe ojczyzny. Miejsca niezmienne, przypisane każdemu człowiekowi raz na zawsze, bo można się urodzić tylko w jednym miejscu. Niewzruszalne, ponieważ mimo zawirowań na świecie, wojen, emigracji miejsce to pozostaje takie samo, do końca utrwalone w pamięci. Małe ojczyzny mogą być pojmowane w różnorodnych kontekstach, m.in. jako powrót do utraconych miejsc własnych, bądź jako poszukiwanie tożsamości. W Polsce rozwinął się szeroko mit kresów, jako utraconego raju. Pojmowany jest on jako rodzaj określonej świadomości, typ wrażliwości, sposób postrzegania świata.


Małe ojczyzny w literaturze

”Pan Tadeusz” - Adam Mickiewicz w swojej epopei złożył niewątpliwie hołd swej małej ojczyźnie. Opisał nie tylko piękno przyrody nowogródzkiej, ale obyczaje i świadomość społeczeństwa litewskiego na początku XIX wieku. Tęsknota za ”krajem lat dziecinnych” spowodowała, że przedstawił go w sposób wyidealizowany. Dwór w Soplicowie - miejsce, gdzie wszystko toczy się spokojnym, niezmiennym rytmem - nazwa... więcej



Mała ojczyzna - wyrazy bliskoznaczne

region, okolice dzieciństwa, miejsce zakorzenienia, prywatna ojczyzna, obszar swojskości, bliższa ojczyzna, miejsce magiczne, gniazdo ojczyste.... więcej