Motyw rycerza występuje głównie w literaturze średniowiecznej. W ówczesnym społeczeństwie feudalnym rycerstwo było warstwą społeczną złożoną z feudałów, zobowiązanych z racji posiadania ziemi do służby wojskowej i uczestniczenia w wyprawach wojennych na wezwanie swego władcy. Warstwa wojowników należała do ówczesnej elity, hołdującej określonym wartościom. Kierowała się zasadami kodeksu rycerskiego i postępowała według określonego ceremoniału. Pierwowzory rycerzy możemy odnaleźć w literaturze antycznej opisującej walki ówczesnych wojowników. Złotą epoką rycerstwa było średniowiecze, kiedy to wykształcił się wzorzec idealnego rycerza. Później rycerstwo utożsamiano z żołnierskim stanem szlacheckim. W następnych wiekach miano rycerza przypisywano żołnierzom, którzy kierowali się prawymi zasadami. W literaturze i sztuce spotkać możemy przede wszystkim archetyp prawomyślnego, honorowego, odważnego, sprawiedliwego i wiernego rycerza. Nie brakuje także parodystycznych przedstawień wojowników, jak choćby rycerza z La Manczy. Ideały rycerstwa trudno dopasować do dwudziestowiecznych i obecnych czasów. Cechy, takie jak honor, cnota nie są dziś w cenie, a postacie paladynów odnaleźć możemy w literaturze fantasty. Może dlatego warto wracać do, nieraz zbyt wybielonych, ale pięknych postaci dawnych rycerzy.


Motyw rycerza w literaturze

„Iliada” – Homer uwiecznił obraz rycerza antycznego. Jednym z najważniejszych momentów podczas wojny trojańskiej jest pojedynek Achillesa i Hektora. Ulubieńcem bogów jest Achilles, odziany w specjalnie dla niego wykutą zbroję. Walka jest jego namiętnością, kieruje się zdobyciem sławy, zbudowanej na poczuciu godności. Chociaż Hektor, najdzielniejszy wśród Trojan, świadomy jest swej klęski w walce z niezw... więcej



Motyw rycerza w sztuce

„Don Kichot i Sancho Pansa” – Honoré Daumier

„Rycerz, śmierć i diabeł” - miedzioryt Albrechta Dürera z 1513r.

„Bitwa pod Grunwaldem” - Jan Matejko

"Rycerz i muza" - Jacek Malczewski

"Rycerz" - Leon Wyczółkowski

"Rycerze Okrągłego Stołu" - Gustaw Dore

"Artur odkrywa ciała swoich braci" - Gustaw Dore

"Portret Erazma Barącza" - Leon Wyczółkowski, 1911, t... więcej



Pojęcia związane z motywem rycerza (frazeologia)

rycerski - honorowy, prawy, uczciwy, postępujący według określonych zasad, trzymający się wyznaczonych reguł.

chanson de geste - pieśni o czynach rycerzy, francuskie poematy epickie (XI-XIII w.), opisujące heroiczne, często legendarne czyny bohaterów epoki Karola Wielkiego.

błędny rycerz – średniowieczny rycerz wędrujący w poszukiwaniu niezwykłych przygód – najczęściej bronił pokrzywdzonych na część w... więcej



Rycerz - wyrazy bliskoznaczne

wojownik, woj, krzyżowiec, jeździec, kawalerzysta, żołnierz, bojownik, paladyn.... więcej