W każdej, nawet najdawniejszej religii, mitologii pojawiają się postaci matek - często w postaci Matki-Ziemi, Matki-Rodzicielki, dającej początek całemu życiu, rodzajowi ludzkiemu, dlatego motyw matki jest tak powszechny w literaturze i kulturze. Postać matki kojarzy się z beztroskim dzieciństwem, jest symbolem miłości, bezpieczeństwa, rodzinnego domu. Bycie matką najczęściej łączy się z jednoczesnym przeżywaniem radości i doświadczaniem cierpień, troskami, wielkimi nadziejami związanymi z dziećmi, ale też niepokojami o ich los. Matka miewa też w literaturze bardzo szerokie znaczenie, przede wszystkim jest matką-ojczyzną, matką-Polką, która wszystko oddaje ojczyźnie, cierpi, bowiem jej dzieci giną za kraj. Sporo uwagi poświęca współczesna, także feministyczna literatura matce samotnej z różnych przyczyn: śmierci męża, rozwodu, czy własnego wyboru.

Zobacz prezentacje maturalne: Motyw matki


Motyw matki w literaturze

MITOLOGIA - mit o Demeter i Korze – Demeter, grecka bogini urodzaju, z tęsknoty za porwaną przez Hadesa córką uśmierciła całą przyrodę. Kiedy jednak kora powróciła do matki na ziemi zawitała wiosna. Niobe - symbol matczynego cierpienia – była zbyt dumna ze swego potomstwa, dlatego zazdrosna Latona wymordowała wszystkie jej dzieci, a rozpaczającą Niobe Zeus zamienił w kamień. Jokasta - matka i żona Ed... więcej



Motyw matki w sztuce

Macierzyństwo na tle cyprysa - Paul Cézanne

”Portret matki” - James Whistler

”Madonna della Sedia” - Rafael Santi

”Macierzyństwo” - Stanisław Wyspiański

”Portret matki artysty” - Henryk Rodakowski

”Portret matki artysty” - Henryk Siemiradzki

Matka z dzieckiem - Fryderyk Pautsch

Pietá - malarz małopolski

Pietá - Micha... więcej



Pojęcia związane z motywem matki (frazeologia)

krewny po kądzieli - krewny po stronie matki

wyssać coś z mlekiem matki - mieć coś wpojone, wrodzone, być do czegoś przekonanym

Jaka mać, taka nać - jakie matki, takie dziatki – wg Wulgaty.

Stabat Mater (Dolorosa) z łac., Stała Matka (Boleściwa) – początek i tytuł trzynastowiecznej sekwencji napisanej rymowaną tercyną, przypisywanej włoskiemu franciszkaninowi, bądź papieżowi Innocentemu III.

... więcej



Matka - wyrazy bliskoznaczne

mama, mamusia, matula, mateńka, mateczka, rodzicielka, karmicielka, żywicielka, opiekunka... więcej