Zjawy, duchy, upiory to reprezentanci świata irracjonalnego, nadprzyrodzonego. Literaturze i sztuce służą od zawsze, ponieważ od zawsze w naturze człowieka leżała wiara w istnienie rzeczy nienamacalnych, których nie sposób zbadać „szkiełkiem i okiem”. Postaci takie jak mary, nie sposób dostrzec inaczej niż „oczami duszy”. Mimo pozornej marginalności zagadnień zjawisk i postaci fantastycznych w tekstach kultury sfera ta zawsze pełniła wiele funkcji.

Duchy, zgodnie z ludowymi tradycjami, były łącznikami pomiędzy światem żywy i zmarłych. To one uczyły moralności i często domagając się sprawiedliwości wpływały na losy ludzkie. W wielu utworach stanowiły siłę sprawczą, popychały akcję do przodu, kierując poczynaniami bohaterów.

Współcześnie świat duchów i mar przeniósł się głównie na wielki ekran i karty powieści grozy czy fantasy. W każdym z nas leży potrzeba dreszczyk emocji, który można poczuć, obserwując sceny grozy na wielkim ekranie czy śledząc mrożące krew w żyłach przygody łowcy wampirów.


Motyw zjaw, duchów, upiorów w literaturze

„Boska Komedia” Dante Alighieri opisuje głównego bohatera, który, zabłądziwszy w lesie, przestraszony przez zwierzęta symbolizujące ludzkie grzechy, spotkał niespodziewanie ducha Wergiliusza, który na prośbę Beatrycze prowadzi go przez Piekło i Czyściec.

„Makbet” William Szekspir stworzył świat, w którym przeplatają się rzeczywistość z fantastyką. Na wybory tytułowego Makbeta wpływ mają trzy Czarown... więcej



Motyw zjaw, duchów, upiorów w sztuce

Upiór w operze (ang. The Phantom of the Opera) – musical Andrew Lloyd Webbera i Richarda Stilgoe z 1986 roku, mający prapremierę w Her Majesty's Theatre w Londynie. W 2004 roku powstał na jego podstawie film kinowy, którego reżyserem był Joel Schumacher. Fabuła tego melodramatu jest osnuta na kanwie powieści Gastona Leroux z 1906 roku.

Król Olch - do tekstu Goethego komponowano wielokrotnie muzykę. Napisali swoje m... więcej



Pojęcia związane ze zjawami, upiorami, duchami (frazeologia)

Duch epoki – panujące w jakimś okresie poglądy, tendencje.

Sen mara Bóg wiara - mądrość ludowa.

Duch święty – według wiary katolickiej trzecia osoba boska obok Boga Ojca i Syna – Jezusa (Spirytus Sanctus).

Duch, kędy chce, tchnie – ewangelia wg św. Jana – duch pojawia się tam, gdzie chce.

Duch nieczysty – diabeł.

„- Zdaje mi się, widzę. . . ,
- Gdzie?
- Przed o... więcej



Zjawy, duchy, upiory - wyrazy bliskoznaczne

Zjawy, duchy, upiory, mary, siły nieczyste, istoty nadnaturalne, nierealne, nieziemskie, istoty nie z tego świata, potwory, zmory, zwidy, chimery, fantomy, widma, widziadła, strachy, nieumarli, żywe trupy.

Wśród nich mogą występować: czarownice, wiedźmy, wampiry, krwiopijcy, wilkołaki, nimfy, strzygi, rusałki, gnomy, trolle, elfy, krasnoludy, niziołki, koboldy, zombi i inne.... więcej