Pojęcia związane z motywem Żydów (frazeologia) - klp.pl
Streszczenia i opracowania lektur szkolnych klp klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Żyd Wieczny Tułacz (Ahaswerus, Aswerus) - legendarna postać Żyda, który miał znieważyć czynnie Chrystusa, idącego z krzyżem na Golgotę. Ukarany został za to wieczną tułaczką po świecie. Najdawniejsza legenda odnosi się do człowieka, który nie mógł stracić życia, ponieważ zgubił śmierć. Błądzi w nieskończoność, oglądając troski i radości innych ludzi, sam skazany na wieczną kontemplację w oczekiwaniu końca świata. W 1228 r. legenda rozwija się dzięki relacji benedyktyna, Matthieu Pris, zapisanej przez niego na podstawie wypowiedzi armeńskiego biskupa przebywającego z wizytą w klasztorze. Biskup opowiedział o tym, że w czasie Drogi Krzyżowej odźwierny Poncjusza Piłata, Rzymianin imieniem Cartaphilus, popchnął Chrystusa i spytał go, dlaczego się zatrzymuje. Chrystus miał odpowiedzieć: „Idę jak jest zapisane, niebawem odpocznę, ale ty będziesz wędrował aż do mojego powrotu”. Biskup miał gościć przy swoim stole i rozmawiać z Cartaphilusem, który ochrzczony przybrał imię Józef. W XVI wieku legenda była już powszechnie znana w całej Europie. „Wieczny tułacz” jest już najczęściej żydowskim szewcem o imieniu Ahaswerus. Doniesienia o spotkaniu z „wiecznym tułaczem” pojawiają się przez wieki XVII, XVIII i XIX i dotyczą całej Europy.

Teatr Żydowski im. Ester Rachel Kamińskiej w Warszawie - powstał w 1950 roku, w wyniku połączenia dwóch zespołów teatrów występujących we Wrocławiu i Łodzi. Teatr jest kontynuatorem i spadkobiercą bogatej tradycji scen żydowskich w Polsce z okresu międzywojennego. Przedstawienia są grane w języku polskim i jidysz. Od 1970 roku Państwowym Teatrem Żydowskim w Warszawie kieruje Szymon Szurmiej.

Tora - powszechnie znana jako Biblia. Według żydowskiej tradycji jest księgą objawioną, jest znakiem Przymierza Boga z Izraelem. Została przekazana Mojżeszowi na górze Synaj. Zawiera przesłanie Boga do człowieka. Początkowo istniała tylko w tradycji ustnej, jako nauka i prawo. W VII w. p.n.e. została spisana, odtąd stała się kanonem i twierdzą wiary.

Talmud to olbrzymie dzieło, zawiera zbór objaśnień i komentarzy do Tory. Tworzono go przez ponad tysiąc lat: od VI w. p.n.e. do VI w. n.e. w Talmudzie przeplatają się dwa nurty: halacha przepisy prawne i religijne oraz hagada interpretacje i objaśnienia tekstu biblijnego w formie przypowieści.

Szabat to dla Żydów najważniejsze święto, wymienione w Dekalogu jako czwarte przykazanie. W Księdze Wyjścia napisano: „Pamiętaj o dniu Szabatu, aby go święcić. Sześć dni będziesz pracował..., ale siódmego dnia jest Szabat Pana, Boga twego: nie będziesz wykonywał pracy ani ty, ani twój syn, ani twoja córka”. Szabat jest świętem na cześć Boga Stworzyciela i na cześć Przymierza, które zawarł Bóg z narodem Izraela. W praktyce święcenie Szabatu oznacza przede wszystkim zaniechanie tego dnia wszelkiej pracy.

Jom Kipur jest obchodzony 10 dnia miesiąca tiszri. Upamiętnia wydarzenie opisane w Torze, kiedy to Mojżesz zszedł z góry Synaj z drugimi Tablicami Praw zaraz po tym, gdy Izraelici zgrzeszyli oddając cześć złotemu cielcu. Tego dnia Żydzi otrzymali wybaczenie za grzech, a dziś każdy może otrzymać wybaczenie za wszystkie swoje złe występki. Jom Kipur po hebrajsku oznacza "Dzień Pojednania". Czasem zwany jest także Sądnym Dniem, Dniem Przebaczenia.

chasydzi - najbardziej ortodoksyjni Żydzi. Można ich bardzo łatwo rozpoznać po ubraniu. Mężczyźni noszą czarne kapelusze, zastępowane w szabat przez wspaniałe futrzane czapki. Zakładają białe koszule bez krawata i czarne chałaty, noszą brody oraz krótkie włosy z pejsami (peyot). Kobiety zawsze ubierają się skromnie i najczęściej w czarnym kolorze. Mężatki noszą na głowie chusty lub kapelusze. Niektóre zakładają peruki, które uważane są za nakrycie głowy.

menora – świecznik żydowski

jarmułka - (inaczej kipa albo kapel) małą czapeczkę przykrywającą głowę mężczyzny. Żydzi zakładają ją najczęściej w synagogach.

marzec 1968 - kluczowym słowem w kampanii z marca 1968 roku było pojęcie "syjonizmu", piętnowanego jako przejaw "burżuazyjnego nacjonalizmu żydowskiego". Rzekomo ostrze krytyki skierowane było jedynie przeciwko polityce Izraela i jej zwolennikom. Rychło się jednak okazało, że celem kampanii nie są mieszkańcy kraju na Bliskim Wschodzie, ale polscy Żydzi. Wbrew oficjalnym zapewnieniom prześladowano nie za poglądy, lecz za pochodzenie. Media demaskowały "prawdziwe", żydowsko brzmiące nazwiska osób oskarżanych o udział w marcowej intrydze. Żydami mieli być przywódcy studenckiego protestu, opływający w dostatki synowie i córki żydowskich dygnitarzy. Żydowskich korzeni doszukiwano się też u pisarzy i profesorów wyśmiewających tradycje narodowe i szydzących z prostych ludzi. W tekstach reżimowych dziennikarzy pojawiały się zwroty: "żydowska mentalność", "żydowski charakter", "żydowskie cechy narodowe".

holocaust (całopalenie - termin angielski, pochodzący z kościelnej łaciny holocaustum, z gr. holo-kautóo - spalam ofiarę w całości), spolszczenie: holokaust – określenie stosowane do prześladowań i zagłady milionów Żydów przez władze III Rzeszy oraz jej sojuszników w okresie II wojny światowej. Jest synonimem pojęcia Szoah, Szoa (hebr. שואה - całkowita zagłada, zniszczenie), uważanego przez niektórych za stosowniejsze, gdyż nieodwołujące się do pozytywnego znaczenia całopalenia. W Polsce używa się ponadto terminu Zagłada.


Polecasz ten artykuł?TAK NIEUdostępnij


  Dowiedz się więcej
1  Motyw ojczyzny w literaturze
2  Kobiety heroiczne
3  Motyw matki w literaturze



Komentarze: Pojęcia związane z motywem Żydów (frazeologia)

Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)
Imię:
Komentarz:
 





Streszczenia książek
Tagi: