Śmierć w literaturze
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Rozmowa mistrza Polikarpa ze Śmiercią – wierszowany dialog z XV wieku, którego tematem jest „triumf śmierci’. Śmierć jest przedstawiona – jak często w średniowieczu – nie w postaci szkieletu, ale ciała w stanie rozkładu. Jest chudą, bladą kobietą z kosą. Taki obraz ma na celu podkreślenie znikomości ludzkiego ciała. Nie daje się przekupić ani przebłagać. O swoich „żniwach” mówi z ironią, a szczególną przyjemność sprawia jej „koszenie” grzeszników. Śmierć jest bezwzględnym jest sługą Boga, dlatego daje też ludziom rady jak winni postępować, by nie budzić gniewu Najwyższego. Przede wszystkim gani ludzkie przywiązanie do mało istotnych spraw doczesnych, szczególnie niechętnie odnosi się do przekupnych sędziów i rozpustnych zakonników. Jedynie Chrystus jest w stanie z nią zwyciężyć i w Nim cała nadzieja.

„Skarga umierającego” – pieśń powstała w poł. XV wieku opowiada o umierającym, który, mimo wiary w łaskę bożą, obawia się wyroków sądu ostatecznego, ponieważ sporo w życiu nagrzeszył. Jedyną możliwością uniknięcia kary jest spowiedź, skrucha, spłata długów i przyjęcie ostatniego namaszczenia.

„Wielki testament” – F. Villon obserwując ciało nieboszczyka w kostnicy zauważa, że śmieć zrównuje wszystkich – bogatych i biednych, odbierając wszelki majątek i godności ziemskie.

„Treny”– Jan Kochanowski w dziewiętnastu utworach, nazywanych traktatem filozoficznym, które powstały po śmierci ukochanej córeczki Orszulki, porusza problemy istoty śmierci, losów człowieka po śmierci i cierpienia bliskich po stracie ukochanej osoby. Nawiązuje do tradycji poezji poświęconej zmarłym, zwłaszcza do wzorców starożytnych, a także do sonetów Petrarki ku czci „Madonny Laury umarłej” W swej żałobnej poezji najpierw nazywa śmieć bestią, antyczną królową podziemia – bezwzględną Persefoną. Zarzuca jej naruszenie odwiecznego prawa natury, zgodnie z którym ojcowie umierają przed dziećmi. Dopiero w ostatnim trenie myśl, że śmierć otwiera drogę do lepszego świata, niesie pociechę zrozpaczonemu poecie.

„Żywot człowieka poczciwego” – Mikołaj Rej uczy trudnej sztuki godzenia się z losem – śmierć uważa za przeznaczenie człowieka, element odwiecznego boskiego porządku. Człowiek, który zadbał o swoje ziemskie sprawy nie powinien obawiać się kresu życia.

strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 -  - 4 -  - 5 - 


  Dowiedz się więcej
1  Motyw szatana w sztuce
2  Marzenie - wyrazy bliskoznaczne
3  Pojęcia związane z dzieckiem (frazeologia)



Komentarze
artykuł / utwór: Śmierć w literaturze


  • Nie mam pojecia jakie wiersze i lektury wybrac do swojej pracy poniewaz mam mniej wiecej taki temat" omow motyw tanca smierci (dan macabre) w liteaturze i malarstwie" a malarstwie to spokojnie znajde obrazy gorzej z liteatura;/
    maturzystka (basienka992 {at} wp.pl)

  • Motyw Eros i Tanatos. Mam prace maturalna m. in. na ten temat. Odnajdujemy go z pewnoscia w tworczorsci Malczewskiego. Tworzy on symbol smierci poprzez(moim zdaniem) symbioze dwoch artystycznych wizji smierci ze sredniowiecza oraz z antyku.Starozytny bog Tanatos posiada dwie pary skrzydel co wykozystuje Malczewski. W wiekach srednich spotykamy sie z kobieta szkielet wraz z kosa. Malczewski tworzy symbol pieknej kobiety przykryta szata odslaniajaca kobiece wdzieki, majaca dwie pary skrzydel i trzymajaca kose w reku. Tworzy przez to tragiczny wyraz smierci poniewaz Thanatos jako kobieta przebrana jest za Eros- poniewaz wabi smiertelnikow swoja ponetnoscia. Taki motyw wykorzystuje rowniez Wajda w Brzezinie. Tworzy kreacje Malwiny- jednej z glownych bohaterek, na wzor Thanatos z tworczosci malarza. Mam nadzieje ze pomoglem:]
    Albercik ()

  • a ja mam Eros i Thanatos w literaturze i sztuce. Mam omówić temat na podstawie epok: renesansu, młodej polski i współczesności.Miałby ktoś chęci pomóc? bo jednak mnie przerósł ten temat;(
    martyna (martynka.w {at} vp.pl)

  • a ja mam napisać o współistnieniu miłości i śmierci. matury za 2 tyg a mi to cos niezazbytnio idzie :P dzieki Bogu za internet i takie wlasnie strony.
    Camel ()

  • Ja również mam motyw śmierci, ale nie mam pojęcia jak się za nią zabrać. Gdyby ktoś miłą z malarstwa to dajcie znać bo ja nie mam oni jednego przykładu. Z góry dziękuje
    anika (szeef {at} .o2.pl)

  • Ja mam zaprezentować różne ujęcia śmierci w literaturze i sztuce. Wybrałem jak na razie - Biblię, Rozmowę mistrza Polikarpa ze śmiercią, Dżumę i Treny Kochanowskiego. Jeszcze tylko jakieś obrazy muszę skołować i zabieram się za bibliografię.;) A z prezentacji napisałem już wstęp i dwa krótkie rozdziały, ale co chwile coś poprawiam.
    pawel89 (pawelz89 {at} o2.pl)

  • Stronka całkiem całkiem Ps.Zaczelibyscie cos robic a nie tylko pisac pomozcie itp Ja tez myslalem ze to trudne ale wystarczy troche pomyslec i w ciagu 2-3 tygodni po 2-3 godz macie prace zrobioną! A potem tylko sie uczyc! Sprobujcie TO WCALE NIE JEST TAKIE TRUDNE!
    Maturzysta (polls {at} poczta.fm)

  • Witam ja mam podobny problem jak wy.nie wiem z jakich lektur skorzystac do tej matury ustnej.moj temat to motyw śmierci.co proponujecie??? z gory dzieki
    Kam (kam1919 {at} op.pl)

  • tematem mojej prezentacji mają być słowa P. Coelha "śmierć jest naszą wierną towarzyszką ponieważ nadaje sens naszemu życiu". Jak widać jest to trochę bardziej pozytywny aspekt tego zagadnienia. Dotychczas mam zamiar się powołać na: Twardowskiego "Spieszmy się", "Tabu" K. Dunin, "Pana Tadeusza" Mickiewicza, Nowy Testament i może jeszcze "Dżumę" Camusa. Powyższą listę zamieściłam, ponieważ może komuś się przyda, a sama byłabym wdzięczna za podsunięcie jeszcze jakieś bibliografii.
    OLdzi (oldzi89 {at} op.pl)





Tagi: